Θρομβοφιλία στην εγκυμοσύνη: Τι πρέπει να γνωρίζετε

Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος σημαντικών αλλαγών για το γυναικείο σώμα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτές οι αλλαγές μπορεί να αποκαλύψουν ή να επιδεινώσουν καταστάσεις που απαιτούν εξειδικευμένη ιατρική παρακολούθηση. Μία από αυτές είναι η θρομβοφιλία, μια διαταραχή της πήξης του αίματος που μπορεί να επηρεάσει την ομαλή εξέλιξη της κύησης.

Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη διάγνωση επιτρέπουν, στις περισσότερες περιπτώσεις, μια ασφαλή εγκυμοσύνη και τη γέννηση ενός υγιούς παιδιού.

Η θρομβοφιλία είναι μια κατάσταση κατά την οποία το αίμα έχει αυξημένη πηκτικότητα δηλαδή σχηματίζει θρόμβους. Οι θρόμβοι αυτοί μπορεί να επηρεάσουν τη φυσιολογική κυκλοφορία του αίματος, ιδιαίτερα σε καταστάσεις όπως η εγκυμοσύνη, όπου το σώμα βρίσκεται ήδη σε υπερπηκτική κατάσταση.

Η θρομβοφιλία διακρίνεται σε:

• Κληρονομική θρομβοφιλία, που οφείλεται σε γενετικούς παράγοντες
• Επίκτητη θρομβοφιλία, η οποία μπορεί να εμφανιστεί αργότερα στη ζωή, όπως το αντιφωσφολιπιδικό σύνδρομο

Κατά την εγκυμοσύνη, η αυξημένη πηκτικότητα του αίματος αποτελεί φυσιολογικό μηχανισμό προστασίας από αιμορραγία, όμως σε γυναίκες με θρομβοφιλία μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών.

Η θρομβοφιλία μπορεί να επηρεάσει την εγκυμοσύνη κυρίως μέσω της επίδρασής της με τον πλακούντα. Η σωστή αιμάτωση του πλακούντα είναι απαραίτητη για την ανάπτυξη και την οξυγόνωση του εμβρύου.

Η δημιουργία μικροθρόμβων στα αγγεία του πλακούντα μπορεί να περιορίσει τη ροή του αίματος, επηρεάζοντας τη μεταφορά οξυγόνου και θρεπτικών συστατικών στο έμβρυο.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θρομβοφιλία μπορεί να σχετίζεται με:

• επαναλαμβανόμενες αποβολές
• ενδομήτρια καθυστέρηση ανάπτυξης του εμβρύου
• προεκλαμψία
• πρόωρο τοκετό
• θρόμβωση

Δεν εμφανίζονται όμως όλες οι επιπλοκές σε όλες τις γυναίκες, και πολλές κυήσεις εξελίσσονται φυσιολογικά με την κατάλληλη παρακολούθηση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η θρομβοφιλία δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα, γεγονός που καθιστά τον προληπτικό έλεγχο ιδιαίτερα σημαντικό.

Ωστόσο, ορισμένα σημεία που χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση και μπορεί νε είναι πιο συχνά σε εγκύους με θρομβοφιλία είναι:

• αιφνίδιο πρήξιμο ή πόνος στο πόδι
• ερυθρότητα ή θερμότητα στο άκρο
• δύσπνοια ή πόνος στο στήθος

Ο έλεγχος για θρομβοφιλία δεν είναι απαραίτητος για όλες τις εγκύους, αλλά συνιστάται σε γυναίκες που παρουσιάζουν συγκεκριμένους παράγοντες κινδύνου.

Ειδικότερα, αφορά γυναίκες με ιστορικό επαναλαμβανόμενων αποβολών ή σοβαρών επιπλοκών σε προηγούμενη εγκυμοσύνη, καθώς και γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό θρομβώσεων.

Επιπλέον, ο έλεγχος μπορεί να είναι απαραίτητος σε περιπτώσεις όπου έχουν εμφανιστεί επιπλοκές όπως προεκλαμψία ή ενδομήτρια καθυστέρηση της ανάπτυξης του εμβρύου, αλλά και σε γυναίκες με προσωπικό ιστορικό θρόμβωσης σε νεαρή ηλικία.

Ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό και τις ανάγκες κάθε γυναίκας, ο έλεγχος μπορεί να πραγματοποιηθεί είτε πριν από την εγκυμοσύνη είτε κατά τη διάρκειά της.

Ο έλεγχος περιλαμβάνει ειδικές αιματολογικές εξετάσεις, οι οποίες επιλέγονται εξατομικευμένα. Δεν υπάρχει μία ενιαία εξέταση που να καλύπτει όλες τις περιπτώσεις.

Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο μαιευτήρα-γυναικολόγο σε συνεργασία με αιματολόγο, καθώς ορισμένες τιμές μπορεί να επηρεάζονται φυσιολογικά από την εγκυμοσύνη.

Η αντιμετώπιση της θρομβοφιλίας στην εγκυμοσύνη βασίζεται στην πρόληψη των επιπλοκών και στην προσεκτική παρακολούθηση της κύησης.

Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να περιλαμβάνει:

• στενή παρακολούθηση της κύησης
• συχνό υπερηχογραφικό έλεγχο και Doppler ροής αίματος
• φαρμακευτική αγωγή προληπτικού χαρακτήρα, όταν ενδείκνυται
• εξατομικευμένο πλάνο τοκετού

Η σωστή συνεργασία εγκύου και ιατρού παίζει καθοριστικό ρόλο στην επιτυχή έκβαση της κύησης.

Ναι. Στις περισσότερες περιπτώσεις, με έγκαιρη διάγνωση και εξειδικευμένη παρακολούθηση, μια γυναίκα με θρομβοφιλία μπορεί να έχει μια φυσιολογική εγκυμοσύνη και έναν ασφαλή τοκετό.

Η ενημέρωση και η εξατομικευμένη φροντίδα είναι τα βασικά στοιχεία για ένα θετικό αποτέλεσμα.

Η σωστή διερεύνηση της θρομβοφιλίας και η παρακολούθηση της εγκυμοσύνης από εξειδικευμένο ιατρό είναι καθοριστικές για την πρόληψη επιπλοκών.

Η Δρ Ιωάννα Τσουμπού, Μαιευτήρας–Γυναικολόγος με εξειδίκευση στην Εμβρυομητρική Ιατρική, αναλαμβάνει την εξατομικευμένη αξιολόγηση και παρακολούθηση κυήσεων υψηλού κινδύνου, με βάση τις σύγχρονες κατευθυντήριες οδηγίες.