Στην ιατρική δεν είναι σημαντικό μόνο να μπορούμε να θεραπεύσουμε μια ασθένεια. Θεωρούμε μεγαλύτερη επιτυχία όταν την προλαμβάνουμε σε αρχικά στάδια. Αυτό είναι δυνατό με εξετάσεις προληπτικού ελέγχου, όπως το τεστ Παπανικολάου που αφορά στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Οι εξετάσεις προληπτικού ελέγχου ΔΕΝ έχουν θέση στη διερεύνηση γυναικών με ανησυχητικά συμπτώματα π.χ. σημαντική ή συχνή αιμορραγία μετά την σεξουαλική επαφή ή μεταξύ των περιόδων.

Τι είναι το τεστ Παπανικολάου;

Το τεστ Παπανικολάου εφευρέθηκε από τον Γεώργιο Παπανικολάου το 1928 και αφορά την λήψη κυττάρων από την επιφάνεια του τραχήλου της μήτρας με τη βοήθεια μίας μικρής σπάτουλας και μίας βούρτσας. Το δείγμα εξετάζεται από κυτταρολόγο για να εντοπιστούν, αν υπάρχουν, ανώμαλα κύτταρα π.χ. κύτταρα που εμφανίζουν λοίμωξη από τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV). Με αυτόν τον τρόπο ανιχνεύονται πρώιμες κυτταρικές αλλοιώσεις που αν δεν αντιμετωπισθούν κατάλληλα, υπάρχει η πιθανότητα να εξαλλαγούν σε καρκινικά κύτταρα με το πέρασμα του χρόνου. Αυτή η πιθανότητα εξαρτάται από το είδος των κυτταρικών αλλοιώσεων που παρατηρούνται στο τεστ Παπανικολάου και από άλλα στοιχεία από το ιστορικό της γυναίκας.

Ο πρωταρχικός στόχος του τεστ Παπανικολάου ΔΕΝ είναι η ανίχνευση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, αλλά των κυτταρικών αλλοιώσεων που προηγούνται του καρκίνου.

Για τις περισσότερες γυναίκες το αποτέλεσμα του τεστ Παπανικολάου θα είναι φυσιολογικό. Περίπου όμως 1 στις 20 γυναίκες θα λάβουν απάντηση από το τεστ Παπανικολάου που δεν θα είναι απολύτως φυσιολογική,

Γιατί να κάνω το τεστ Παπανικολάου;

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας μπορεί να προληφθεί καθώς πρώιμες βλάβες μπορούν να ανιχνευθούν νωρίς και να θεραπευτούν.

Ο πιο σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας είναι να μην γίνεται τακτικά το τεστ Παπανικολάου.

Πρέπει να εξετάζονται όλες οι γυναίκες;

Προτείνουμε τον ετήσιο έλεγχο με τεστ Παπανικολάου και γυναικολογική εξέταση σε όλες τις γυναίκες, από τότε που ξεκίνησαν να έχουν σεξουαλικές επαφές μέχρι την ηλικία των 65 ετών. Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας είναι πιο συχνός σε γυναίκες που:

  • καπνίζουν
  • ξεκίνησαν τις σεξουαλικές επαφές σε νεαρή ηλικία
  • είχαν μεγάλο αριθμό συντρόφων ή είχαν σύντροφο με μεγάλο αριθμό σχέσεων
  • παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα (για παράδειγμα μετά από μεταμόσχευση οργάνου)

Ακόμα και μετά την εμμηνόπαυση χρειάζεται να γίνεται έλεγχος με τεστ Παπανικολάου.

Πώς γίνεται το τεστ Παπανικολάου;

Αφού ουρήσετε, ώστε η κύστη σας να είναι άδεια, θα ξαπλώσετε στη γυναικολογική καρέκλα έχοντας βγάλει το εσώρουχο σας. Με πολύ ήπιο τρόπο εισάγεται στον κόλπο σας ένας πλαστικός κολποδιαστολέας. Ο κολποδιαστολέας βοηθάει να μείνει ο κόλπος ανοικτός για να βλέπει η γιατρός τον τράχηλο. Μετά θα γίνει συλλογή με μια σπάτουλα των κυττάρων από την επιφάνεια του τραχήλου και το βάθος του κόλπου και με μία ψύκτρα συλλέγονται λίγα κύτταρα από το στόμιο του τραχήλου.

Θα πονέσω κατά τη λήψη του τέστ Παπανικολάου;

Μπορεί να αισθανθείτε μικρή δυσφορία ή πολύ λίγο πόνο. Για αυτό το λόγο προσπαθήστε να είστε χαλαρή και να παίρνετε αργές, βαθιές αναπνοές.

Ποια μέρα είναι η καταλληλότερη για να κάνω το τεστ Παπανικολάου;

Οι καλύτερες μέρες είναι αφού τελειώσει η περίοδος μέχρι τα μισά του κύκλου σας.

Μπορώ να έρθω σε σεξουαλική επαφή πριν την εξέταση;

Αν χρησιμοποιείτε σπερμοκτόνο, διάφραγμα ή λιπαντικό τζελ μην τα χρησιμοποιήσετε 24 ώρες πριν την εξέταση. Αν έχετε ελεύθερες επαφές, αποφύγετε την επαφή 24 ώρες πριν την εξέταση. Επίσης, μην κάνετε εσωτερική πλύση στον κόλπο σας.

Πότε θα πάρω τα αποτελέσματα;

Τα αποτελέσματα συνήθως θα είναι έτοιμα μέσα σε μία εβδομάδα, οπότε και θα σας ειδοποιήσουμε για να τα συζητήσουμε. Αν το αποτέλεσμα δείχνει κάποιες αλλοιώσεις θα συζητήσουμε επίσης τυχόν ανάγκη για περαιτέρω εξετάσεις (όπως για παράδειγμα κολποσκόπηση ή τυποποίηση για τον ιό HPV).

Πόσο αξιόπιστο είναι το τεστ Παπανικολάου;

Κανένα τεστ δεν είναι 100% ακριβές και το τεστ Παπανικολάου δεν αποτελεί εξαίρεση. Σε λίγες περιπτώσεις θα χρειαστεί επανάληψη του τεστ Παπανικολάου γιατί:

  • μπορεί να υπάρχει κάποια φλεγμονή που να χρειάζεται θεραπεία
  • βλέννα ή αίμα μπορεί να κρύβουν τα κύτταρα του τραχήλου
  • το δείγμα που λήφθηκε μπορεί να μην είναι επαρκές για τον κυτταρολόγο να βγάλει διάγνωση ή να υπήρξε κάποιο τεχνικό σφάλμα

Μπορεί να γίνει κάτι αν διαπιστωθούν αλλοιώσεις στο τεστ Παπανικολάου;

Αν διαπιστωθούν αλλοιώσεις θα συζητήσουμε διεξοδικά τι σημαίνουν και ποιες είναι οι τυχόν επιπτώσεις στην υγεία σας. Θα ενημερωθείτε για τις επιπλέον εξετάσεις που τυχόν να χρειάζονται και ποιο θα είναι το όφελος από αυτές.

Μπορεί το τεστ Παπανικολάου να προλάβει τον καρκίνο;

Ο τακτικός γυναικολογικός έλεγχος και το τεστ Παπανικολάου είναι ο καλύτερος τρόπος για να ανιχνεύσουμε αλλοιώσεις του τραχήλου της μήτρας πριν αναπτυχθεί καρκίνος. Ακόμη και στην περίπτωση που υπάρχει σοβαρή βλάβη, η έγκαιρη θεραπεία είναι σωτήρια.