Τι είναι οι πολυκυστικές ωοθήκες;

Οι πολυκυστικές ωοθήκες είναι ωοθήκες μεγαλύτερες από τις κανονικές και με σχεδόν διπλάσιο αριθμό ωοθυλακίων. Οι πολυκυστικές ωοθήκες ΔΕΝ έχουν κύστεις αλλά πολλά μικρά ωοθυλάκια με συγκεκριμένη κατανομή στην ωοθήκη, σαν  «κολιέ μαργαριταριών».

Τα ωοθυλάκια περιέχουν ωάρια που δεν μπορούν να ωριμάσουν τελείως, λόγω της ορμονικής διαταραχής.

Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

Το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ) είναι μια συχνή ορμονική και μεταβολική διαταραχή που αφορά 1 στις 10 γυναίκες της αναπαραγωγικής ηλικίας.

Το σύνδρομο προκαλεί διαταραχές περιόδου, επηρεάζει τη γονιμότητα, την εμφάνιση, ακόμη και την ψυχολογική διάθεση της γυναίκας.

Διάγνωση συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών

Για τη διάγνωση του ΣΠΩ πρέπει να πληρούνται τουλάχιστον 2 από τα ακόλουθα κριτήρια:

  • Διαταραχές περιόδου, αραιομηνόρροια ή αμηνόρροια
  • Υπερτρίχωση και/ή αυξημένα επίπεδα τεστοστερόνης στο αίμα
  • Υπερηχογραφική απεικόνιση πολυκυστικών ωοθηκών

Πολυκυστικές ωοθήκες και γονιμότητα

Η παρουσία και μόνο πολυκυστικών ωοθηκών στο υπερηχογράφημα, με φυσιολογικό κύκλο και απουσία αυξημένων επιπέδων τεστοστερόνης στο αίμα δεν συνδέεται απαραίτητα με διαταραχές στη γονιμότητα.

Το σύνδρομο όμως των πολυκυστικών ωοθηκών επηρεάζει αρνητικά τη γονιμότητα. Οταν υπάρχει αραιομηνόρροια (μηνιαίοι κύκλοι που διαρκούν περισσότερο από 35 ημέρες) ή αμηνόρροια (απουσία περιόδου) δεν πραγματοποιείται τακτικά ωορρηξία ή αν πραγματοποιείται συμβαίνει τόσο καθυστερημένα που η ποιότητα των ωαρίων είναι συνήθως χαμηλή.

Μπορεί να μείνετε έγκυος χωρίς θεραπεία;

Ναι, μπορείτε να μείνετε έγκυος χωρίς θεραπεία. Αλλά οι πιθανότητες εξαρτώνται από την ηλικία σας, το ιστορικό σας και τη βαρύτητα του συνδρόμου.

Πότε να ζητήσετε βοήθεια;

Εάν μία γυναίκα νομίζει ότι έχει πολυκυστικές ωοθήκες, έχει ακανόνιστους κύκλους και ειδικά αν είναι άνω των 35 ετών, συνιστάται να απευθυνθεί στο γυναικολόγο της. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα πρέπει να πάρει φαρμακευτική αγωγή. Σε κάποιες περιπτώσεις η αλλαγή και μόνο του τρόπου ζωής είναι αρκετή για να επιτευχθεί εγκυμοσύνη.

Αντιμετώπιση υπογονιμότητας σε σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών

  1. Αλλαγή τρόπου ζωής
    Το πρώτο βήμα στην αντιμετώπιση του ΣΠΩ είναι η απώλεια βάρους και η άσκηση. Η διατροφή των γυναικών με ΣΠΩ πρέπει να έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε υδατάνθρακες και χαμηλό γλυκαιμικό φορτίο.
    Η σωματική άσκηση για τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα 3 φορές την εδομάδα είναι εξίσου σημαντική.
  2. Φαρμακευτική αγωγή για διέργεση των ωοθηκών
    Αν η αλλαγή του τρόπου ζωής δεν ήταν δυνατή ή δεν οδήγησε στο επιθυμητό αποτέλεσμα μπορεί να χρειαστείτε φαρμακευτική θεραπεία.
    Σκοπός της θεραπείας είναι φάρμακα που διεγείρουν τις ωοθήκες για την πρόκληση ωορρηξίας όπως η κλομιφαίνη ή ενέσιμα σκευάσματα. Η χρήση κλομιφαίνης σπάνια είναι αποτελεσματική για πάνω από 3 φορές και αντενδείκνυται για περισσότερους από 6 κύκλους.
    Οι ωοθήκες διεγείρονται και αντί να παραχθεί ένα ωάριο το μήνα, παράγονται περισσότερα. Η θεραπεία απαιτεί στενή ορμονική και υπερηχογραφική παρακολούθηση.
  3. Εξωσωματική γονιμοποίηση
    Σε μερικές περιπτώσεις παρά την αλλαγή στον τρόπο ζωής ή και τη χρήση φαρμακευτικών μεθόδων για διέγεργη των ωοθηκών μπορεί να μην επιτευχθεί εγκυμοσύνη. Οι γυναίκες με ΣΠΩ που δεν ανταποκρίνονται σε διέγερση των ωοθηκών με κλομιφαίνη ή ενέσιμα σκευάσματα θα πρέπει να σκεφτούν την εναλλακτική της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) σε εξειδικευμένο κέντρο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.